Tavsiyalar

Yaxshi muallim-sifatli ta'lim

O'qituvchlarga tavsiyalar

Ota-onalarga tavsiya

Ota-onalarga tavsiya

Hurmatli ota-onalar! Muhtaram yurtboshimiz Islom Abdug‘aniyevich Karimov ta’kidlaganidek, “Oila sog‘lom ekan – jamiyat mustahkam, jamiyat mustahkam ekan mamlakat barqarordir”. Darhaqiqat, har qaysi millatning o‘ziga xos ma’naviyatini shakllantirish va yuksaltirishda, shubhasiz, oilaning o‘rni va ahamiyati beqiyosdir. Chunki insonning eng sof va pokiza tuyg‘ulari, ilk hayotiy tushuncha va tasavvurlari ilk bor oila bag‘rida shakllanadi. Bolaning xarakteri, tabiati va dunyoqarashini belgilaydigan ma’naviy mezon va qarashlar – yaxshilik va ezgulik, olijanoblik, mehr-oqibat, or-nomus va andisha kabi muqaddas tushunchalarning poydevori ham oila sharoitida qaror topishi tabiiydir. Ota-onaga hurmat, ular oldida umrbod qarzdorlik burchini chuqur anglash, har qaysi insonga xos bo‘lgan odamiylik fazilatlari va oilaviy munosabatlar oila muhitida shakllanadi.
Ko‘rinib turibdiki, oilaviy tarbiya masalasida jiddiy xatolikka yo‘l qo‘ymaslik uchun, avvalo, har qaysi xonadondagi ma’naviy muhitni o‘zaro hurmat, odob-axloq, insoniy munosabatlar asosiga qurish lozim bo‘ladi. Farzandga mehr qo‘yish, ularning qornini to‘q, ustini but qilish bilan bolalarimizni yoshlik chog‘idan boshlab milliy tarbiya, ahloq-odob, yuksak ma’naviyat negizida parvarishlab, o‘z iqtidori, qobiliyati, qiziqishlari asosida bo‘lg‘usi kasb-hunarga to‘g‘ri yo‘naltirish oilada ota-onaning muhim burchi ekanligini unutib qo‘ymang.
Ushbu haqiqatdan kelib chiqqan holda, yoshlarimizni har tomonlama sog‘lom va barkamol etib tarbiyalash, hayot abadiyligi, avlodlar davomiyligini ta’minlaydigan ma’naviyat qo‘rg‘oni bo‘lmish oilani mustahkamlash bugungi kunda barchamizning insoniy burchimizga aylanishi zarur
Yuqoridagi fikrlar asosida bolalarning jismoniy sog‘lom va ma’nan barkamol bo‘lishlari uchun oilada quyidagilarga amal qilishingiz lozim deb hisoblaymiz:
_ oilada farzandni komil inson qilib tarbiyalashda yetarli bilim darajaga ega bo‘lishingiz;
_ farzandlaringizni barcha xatti-harakatlari uchun ta’lim muassasalari va mahalla oldidagi javobgarlikni his qilishingiz;
_ oilada farzand shaxsiga e’tibor va hurmat bilan yondashishingniz, sog‘lom ijtimoiy muhitni yaratishingiz, milliy ruh va turmush tarzini hisobga olgan holda farzandlarda ota-onaga muhabbat tuyg‘usini shakllantirishingiz;
_ farzandlarga chuqur dunyoviy bilim berish, ularning ma’rifatli va ma’naviyatli, erkin fikrlovchi shaxs bo‘lib yetishishlarini ta’minlashingiz;
_ bolalarning qiziqishi, iqtidori va extiyojlarini hisobga olgan holda kasbga yo‘naltirishingiz;
_ ularni mustaqil fikrlashga o‘rgatish hamda Vatanga sadoqat ruhida tarbiyalashingiz;
_ bolalarning bo‘sh vaqtlarini to‘g‘ri tashkil etish va ularning qo‘shimcha ta’lim olishlariga, o‘z ustida ishlashlari uchun shart-sharoit yaratishingiz;
_ bolada tejamkorlik va mehnatsevarlik sifatlarini shakllantirishingiz;
_ oilada milliy va umuminsoniy tarbiyaning barcha yo‘nalishlarini uyg‘un holda bosqichma-bosqich amalga oshirishni ta’minlashingiz;
_ bolalarga sanitariya-gigiyenik, ekologik bilim va ko‘nikmalarni singdirish, ularni ichkilikbozlik, giyohvandlik illatlar ta’siridan muhofaza qilish bo‘yicha tarbiyaviy ishlarni amalga oshirishingiz;
_ farzandni oilaviy hayotga tarbiyalash jarayonida ular ongiga boy ma’naviy merosimiz, axloq-odob qoidalari, urf-odatlarimiz va an’analarimizni bugungi kun talab va ehtiyojlari bilan uyg‘unlashtirgan holda singdirib borishingiz;
_ oilada bir-birlarini doimiy ravishda o‘zaro jismoniy, moddiy, ma’naviy va psixologik, tibbiy qo‘llab-quvvatlash ko‘nikma va odatlarini shakllantirish, oilaviy dam olishni to‘g‘ri tashkil etishingiz;
_ oilada turli muammoli vaziyatlarni oqilona hal etishda farzandlarni muloqot madaniyatiga o‘rgatishingiz;
_ oilada ota-ona va farzand o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni mustahkamlashda turli mavzularda suhbatlar o‘tkazishingiz;
_ ommaviy axborot vositalaridan oqilona foydalanishlarini to‘g‘ri tashkil etishingiz, hamda ularning qo‘l telefonlarini muntazam ravishda o‘z nazoratingizdan o‘tkazib borishingiz;
_ farzandlaringizni maktabdan tashqari turli xil ta’lim muassasalaridagi musiqa va san’at, sport maktablari, “Barkamol avlod” bolalar markazlari qoshidagi turli to‘garak mashg‘ulotlariga jalb etish borasida ko‘maklashishingiz zarur bo‘ladi.
Shunday ekan farzandingizga nisbatan talabchan va e’tiborli bo‘lishingiz farzandingizni kelajagini belgilab berishini yodingizdan chiqarmang!

 

Oila-mahalla-maktab(namunaviy nizom)

“OILA, MAHALLA, MAKTAB HAMKORLIK MARKAZI”NING NAMUNAVIY NIZOMI

1. Umumiy qoidalar
1.1. “Oila, mahalla, maktab hamkorlik markazi” (keyingi o‘rinlarda “Markaz”deb yoziladi) mustaqil, demokratik, tarbiyaviy, ma’naviy-ma’rifiy jamoatchilik tashkiloti hisoblanib, o‘z faoliyatini o‘quvchi – yoshlar, ota-onalar va keng jamoatchilik ishtirokida olib boradi va shu asosda pedagoglar rahbarligida boshqariladi.
1.2. Markaz O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, amaldagi qonunchilik asosida faoliyat ko‘rsatib, uning faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, Xalq ta’limi vazirligining 2004 yil 26 fevraldagi Hay’at majlisining qarori bilan tasdiqlangan “Barkamol avlodni tarbiyalashda oila, mahalla, maktab hamkorligi Konsepsiyasi” dasturilamal qilib belgilanadi.
1.3. Markaz umumiy o‘rta ta’lim maktablarida jamoatchilik asosida faoliyat ko‘rsatadi.

2. “Markaz”ning maqsad va vazifalari:
2.1.O‘quvchi – yoshlar tarbiyasi yo‘lida oila, maktab va mahallaning doimiy va samarali hamkorligiga erishish.
2.2. O‘quvchi – yoshlarni umuminsoniy va milliy qadriyatlarga sadoqat ruhida tarbiyalash, ongi va qalbiga vatanparvarlik, insonparvarlik, xalqparvarlik, kelajakka ishonch va intilish, mehnatsevarlik, bunyodkorlik, ma’rifatparvarlik kabi ezgu g‘oyalar va fazilatlarni singdirish, ularda faol grajdanlik pozitsiyasi va mafkuraviy immunitetni mustahkamlash orqali buzg‘unchi g‘oyalarga qarshi kurashchanlik salohiyatini o‘stirish.
2.3. Voyaga yetmaganlar o‘rtasida sodir etilishi mumkin bo‘lgan noxush holatlarning oldini olish, ularning huquqiy bilimlarini boyitish, huquqiy ongi va madaniyatini o‘stirish.
2.4. Noqobil oilalar farzandlariga hayotda to‘g‘ri yo‘lni tanlashi, bilim olishi va kasb-hunar egallashi uchun har tomonlama ko‘mak berish.
2.5. O‘quvchi – yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash, mahalla va jamiyatdagi o‘zaro munosabatlarning ilk va asosiy ko‘nikmalarini shakllantirish hamda rivojlantirish.
2.6. Jamiyat, mahalla, oila va shaxsning uzviy birligi tamoyili asosida o‘quvchi yoshlarning umumjamiyat manfaatlari yo‘lidagi ijtimoiy faolligini oshirish.
2.7. Mahallaning bugungi institutsional imkoniyatlaridan unumli foydalangan holda, o‘quvchi – yoshlar hayoti bilan bog‘liq ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni bamaslahat hal etish, mavjud shart-sharoitlarni yanada takomillashtirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish.
2.8. Markazni o‘quvchi – yoshlar tarbiyasidagi eng samarali usul va vositalar muhokama qilinib, har tomonlama asoslanib, amaliyotga joriy etiladigan chinakam ma’rifiy maskan va tajriba maktabiga aylantirish.
2.9. Markaz faoliyatida o‘quvchi – yoshlarning nafaqat g‘oyalar va amaliy harakatlar iste’molchisi, balki ularni yaratuvchi va ro‘yobga chiqaruvchi sifatidagi mavqeini mustahkamlash, unda tom ma’nodagi izlanuvchanlik va tashabbuskorlik muhitini yaratish.
2.10.O‘quvchi – yoshlar tarbiyasi bo‘yicha davlat va nodavlat tashkilotlari bilan faol hamkorlik qilish, ularning mavjud vakolatlari va imkoniyatlaridan samarali foydalanish, bu boradagi umumiy o‘rta ta’lim maktablari faoliyatiga daxldor ishlarni muofiqlashtirish.
2.11. O‘quvchi – yoshlarga nisbatan “Hech kim, hech qachon e’tibordan chetda qolgan emas” tamoyilini joriy etish va faoliyat davomida bu masalaga doimiy ahamiyat qaratish.
2.12. O‘quvchi – yoshlar va ularning ota – onalari uchun ta’lim – tarbiya faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha mutaxassislarni jalb qilgan holda turli sotsiologik so‘rovnomalar, amaliy treninglar, master-klasslar o‘tkazish, psixologik maslahatlar tashkil etish.

3. Markazning boshqaruv faoliyati va ish tartibi
3.1. Hududlardagi Markazlar faoliyati O'zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Navoiy shahri va viloyatlar Xalq ta’limi boshqarmalari hamda Karmana tuman xalq ta’limi bo‘limlari qoshida tuzilgan ishchi guruhlar tomonidan muvofiqlashtirib boriladi.
3.2. Hududlardagi Markazlar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi ishchi guruh tarkibi mahalliy hokimiyat, huquq-tartibot va sog‘liqni saqlash organlari O‘zbekiston xotin-qizlar qo‘mitasi, Milliy g‘oya va mafkura ilmiy-amaliy markazi, “Kamolot” YoIH, “Oila” ilmiy – amaliy markazi, “Ekosan” xalqaro tashkiloti, “Mahalla”, “Sog‘lom avlod uchun” va “Nuroniy” kabi jamg‘armalarning joylardagi bo‘limlari vakillaridan tashkil topadi.
3.3. Markaz umumiy o‘rta ta’lim maktablarining “Ma’naviyat va ma’rifat” xonasida tashkil etiladi.
3.4. Markaz faoliyatini umumiy o‘rta ta’lim maktablarining ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha rahbar o‘rinbosari boshqaradi.
3.5. Markaz qoshidagi ishchi guruh tarkibi umumiy o‘rta ta’lim maktablari ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha rahbar o‘rinbosari, psixologi, xotin-qizlar kengashi raisi, ota-onalar kengashi raisi, “Vasiylik va homiylik kengashi” raisi, mahalla fuqorolar yig‘inining diniy ma’rifat va ma’naviy-ahloqiy tarbiya masalalari bo‘yicha maslahatchisi, “Kamolot” YoIH boshlang‘ich tashkiloti, tajribali sinf rahbarlari va namunali oilalarning katta yoshli vakillari (ota-onalar)dan tashkil topadi.
3.6. Markaz faoliyatida uning Nizomda belgilangan maqsad va vazifalari doirasida tashabbus, maslahat, taklif va mulohazalari bilan maktab pedagogik jamoasi, o‘quvchilar jamoasi, ota-onalar qo‘mitasi a’zolari, mahalla faollari va keng jamoatchilik vakillari ishtirok etishi mumkin.
3.7. Markaz qoshida quyidagilar tashkil etilishi mumkin:
– “Sahovatli bolalar harakati”
– “Zulfiyaxonim qizlari” klubi
– “Sport – tinchlik elchisi” klubi
– “Mahallamiz obodligi – yurt obodligi” harakati
– “Oila psixologiyasi va farzand tarbiyasi” maslahatxonasi
– “O‘g‘il bolalar kengashi”
– Voyaga yetmaganlar bilan ishlash guruhi
– “Mahallamiz istiqboli” kengashi
– Psixologik maslahatxona
3.8. Markazning yillik rejasida belgilangan vazifalari ijrosi bo‘yicha markaz rahbari har chorakda 1 marta kengaytirilgan ota-onalar majlisida hisobot beradi.

4. Markazining huquq va vakolatlari
4.1. Nizomda belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirish.
4.2.Markaz faoliyati bilan bog‘liq masalalarda maktab, mahalla va alohida olingan oilalar doirasida tavsiya, taklif va tashabbuslar bilan chiqish.
4.3. O‘quvchi – yoshlarning ma’lumotlar bazasini yaratish va doimiy yangilab borish.
4.4. Markaz va uning a’zolari huquq va manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha qonunchilikda ko‘zda tutilgan tartibda ishtirok etish.
4.5. Markaz faoliyatini obro‘si haqida g‘amxo‘rlik qilish, uning maqsad va vazifalarini, shuningdek amalga oshirgan ishlarini targ‘ib qilish.
4.6. Ta’lim–tarbiya jarayonida erishgan yutuqlaridan kelib chiqib, o‘quvchilar, ota-onalar va sinf rahbarlarini moddiy va ma’naviy rag‘batlantirish bo‘yicha maktab va mahalla boshqaruviga tavsiyalar kiritish.

5. O‘quvchilar va ularning ota-onalari haqida ma’lumotlar bankini yaratilishi tartibi
5.1. O‘quvchining ma’lumot bankini yaratishda quyidagilarga e’tibor berish lozim:
-Familiyasi, ismi va otasining ismi (to‘liq);
-Tug‘ilgan yili, oyi, sanasi.
– Millati.
-Yashash manzili, mahallani nomi, uy telefoni raqami.
-O‘qiydigan maktabi, sinfi.
-Maktabda tutgan o‘rni haqida ma’lumot.
-Maktabdagi do‘stlari haqida qisqacha ma’lumot.
-Oila, maktab va mahalladagi hulqi haqida ma’lumot.
-Oilasi haqida ma’lumot.
-Qiziqishlari to‘g‘risida ma’lumot.
-Shug‘ullanadigan sport turi, ko‘rsatkichlari haqida ma’lumot.
-Sog‘lig‘i haqida ma’lumot.
-Jamoat ishlaridagi ishtiroki bo‘yicha ma’lumot.
5.2. O‘quvchining ota-onasi haqida ma’lumot bankini yaratishda quyidagilarga e’tibor qaratish lozim:
-Familiyasi, ismi va otasining ismi.
-Tug‘ilgan yili, oyi, sanasi.
– Millati va ijtimoiy kelib chiqishi;millati.
-Yashash manzili, mahallani nomi, uy telefoni raqami.
-Ish joyi, manzili, telefon raqami.
-Oilaning ijtimoiy – iqtisodiy holati.
-Farzandlariga bo‘lgan e’tibori http://www.achaten-suisse.com/ haqida ma’lumot.
-Qiziqishlari haqida ma’lumot.
-Maktab va mahalla bilan munosabatlari haqida ma’lumotlar.
-Jamoat ishlaridagi ishtiroki haqida ma’lumot.

6. Markazining me’yoriy hujjatlari va ularni yuritish tartibi
6.1. Markaz yillik va oylik rejalar asosida ish yuritadi;
6.2. Mazkur rejalar maktab rahbari, mahalla raisi (oqsoqol), ota-onalar qo‘mitasi raisi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.
6.3. Markazda yuritiladigan va saqlanadigan hujjatlar ro‘yxati quyidagilardan iborat bo‘lishi mumkin:
-O‘zbekiston Respublikasi davlat hokimiyati organlarining ma’naviy-ma’rifiy sohaga oid me’yoriy – huquqiy hujjatlari;
– O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, O‘zbekiston xotin-qizlar qo‘mitasi va “Mahalla” jamg‘armasi tomonidan ma’naviy-ma’rifiy sohaga oid chiqarilgan Hay’at qarorlari, buyruqlar, farmoyishlar va qarorlar;
– mahalliy hokimiyat organlarining Markaz faoliyati bilan bog‘liq masalalardagi me’yoriy-huquqiy hujjatlari;
– ish rejalari, majlis bayonnolari va qarorlari, fuqarolar murojaatlari, yo‘nalishlar bo‘yicha hamkorlik va kelishuv shartnomalari, o‘quvchilar va ularning ota-onalari haqida ma’lumotlar bazalari.

7. Markazning moddiy – texnik ta’minoti va faoliyatini moliyalashtirish
7.1. Markaz zaruriy jihozlar (stol, stul, kopyuter, targ‘ibot stendlari, gazeta, jurnal va kitoblar) bilan ta’minlanadi.
7.2. Markaz o‘z faoliyatini olib borish, ish rejalarida belgilangan tadbirlarni amalga oshirish va moddiy-texnik bazasini mustahkamlashda joylashgan umumiy o‘rta ta’lim maktabi orqali amaldagi qonunchilikda belgilangan tartibda yuridik va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy yordamlari hamda homiylik mablag‘laridan foydalanishi mumkin.
7.3. Markaz faoliyatini boshqaruvchisi va ishchi guruhi a’zolarining oylik maoshiga Vazirlar Mahkamasining 1999 yil 3 sentyabrdagi 414-sonli qaroriga muvofiq o‘rnatilgan tartibda qo‘shimcha haq to‘lash belgilanadi.

8. Markaz faoliyati uchun zaruriy jihozlar ro‘yxati*
№ Jihozlar nomi Soni
1. Kompyuter 1 ta
2. Printer 1 ta
3. Kitob javoni 1 ta
4. Ish stoli 2 ta
5. Stul 4 ta
6. Markaz faoliyatini yorituvchi stend 1 ta

*Izoh: Ushbu ro‘yxatga Markazda bo‘lishi zarur hisoblangan eng kam (minimum) jihozlar nomi kiritilgan bo‘lib, uni mahalliy hokimiyatning, homiylarning, maktab va mahallaning imkoniyatlaridan kelib chiqib, uni Markazning faoliyati uchun kerakli boshqa jihozlar va mebellar (masalan: televizor, DVD, proyektor va ekran, majlislar stoli, stullar, javonlar va h.k.) bilan ham boyitish mumkin.

OILA, MAHALLA, MAKTAB HAMKORLIK
MARKAZI